Φρουρός Λεμφαδένας στον Καρκίνο Μαστού (αντί Λεμφαδενικού Καθαρισμού Μασχάλης)

Τι είναι ο φρουρός λεμφαδένας;


Είναι ο πρώτος λεμφαδένας στον οποίο πηγαίνουν τα καρκινικά κύτταρα εάν φύγουν από τον όγκο και ξεκινήσουν να διασπείρονται. Με τη μέθοδο του φρουρού λεμφαδένα προσπαθούμε να δούμε αν ο καρκίνος του μαστού έχει προχωρήσει προς τους λεμφαδένες τις μασχάλης, όπως συνηθίζει από κάποιο χρονικό σημείο και μετά. Είναι σκόπιμο να το γνωρίζουμε αυτό, διότι αν ο καρκίνος έχει προχωρήσει πρέπει να αφαιρέσουμε κάποιους μασχαλιαίους λεμφαδένες (τουλάχιστον 10) και να τους στείλουμε για εξέταση. Αν ο καρκίνος δεν έχει προχωρήσει οι λεμφαδένες αυτοί δε χρειάζεται να βγούν. Η ασθενής γλιτώνει μιαν άσκοπη επέμβαση και κάποιες πιθανές επιπλοκές από το λεμφαδενικό καθαρισμό της μασχάλης (μούδιασμα στην περιοχή, λεμφοίδημα και διαταραχή στην κινητικότητα του άνω άκρου).

 Πως γίνεται η ανίχνευση του  λεμφαδένα φρουρού ;

Πριν από το χειρουργείο γίνεται ένεση ραδιοφαρμάκου (η ποσότητα ραδιενέργειας είναι αμελητέα και δε χρειάζεται καμμία προφύλαξη) με μια πολύ λεπτή βελόνα ινσουλίνης στην περιοχή του μαστού. Το ραδιοφάρμακο αυτό προχωρά και προσλαμβάνεται από τους πρώτους 2-3 λεμφαδένες του πρώτου επιπέδου των λεμφαδένων της μασχάλης. Κατά την επέμβαση γίνεται ανίχνευση αυτών των λεμφαδένων (κατά κανόνα 1-3 λεμφαδένες φρουροί) με ειδικό μετρητή Geiger, o oποίος ανιχνεύει ραδιενεργό ακτινοβολία. Εκτέμνονται αυτοί οι λεμφαδένες μόνο (1-3) και απόστέλλονται για βιοψία. Εάν δεν υπάρχει διήθηση από τον καρκίνο τότε δεν αφαιρούνται άλλοι λεμφαδένες. Εάν υπάρχει διασπορά του καρκίνου αφαιρούνται συνολικά 10 λεμφαδένες και σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις περισσότεροι (λεμφαδενικός καθαρισμός μασχάλης, επίπεδα Ι και ΙΙ ή Ι, ΙΙ και ΙΙΙ). Εδώ πρέπει να σημειωθεί  ότι το 70% των γυναικών δεν έχει λόγο να κάνει λεμφαδενικό καθαρισμό μασχάλης διότι ο καρκίνος δεν έχει πάει στους λεμφαδένες και ο φρουρός είναι αρνητικός.

Ποιός πρέπει να κάνει τη μέθοδο του φρουρού λεμφαδένα;

Ο ειδικός χειρουργός μαστού φυσικά. Πρέπει όμως να την έχει διδαχθεί και εκτελέσει σε διαπιστευμένο κέντρο μαστού με καταμετρημένα ποσοστά επιτυχίας. Αλλιώς η μέθοδος δεν είναι αξιόπιστη. Ο χειρουργός μαστού και ο παθολογοανατόμος πρέπει να είναι  σωστά εκπαιδευμένοι και να ακολουθούν συγκεκριμένα πρωτόκολλα. Το ίδιο ισχύει και για την περίπτωση που χρησιμοποιείται χρωστική αντί ραδιοφαρμάκου ή συνδυασμός των δύο μεθόδων.

Πρέπει να αναφέρουμε ότι σε όλα τα διαπιστευμένα κέντρα μαστού της Ευρώπης επιβάλλεται να γίνεται η μέθοδος του φρουρού λεμφαδένα και όχι ο κλασσικός λεμφαδενικός καθαρισμός μασχάλης που συνοδεύεται από πολύ μεγάλη νοσηρότητα.